2011 yılında Bitcointalk forumunda Quantum Mechanic adlı bir kullanıcı tarafından önerilen PoS kavramı, Bitcoin ve diğer kripto paraların aşırı enerji tüketimini azaltmayı ve madenciliği daha sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlar. PoS algoritması, hesaplama gücüne dayalı PoW algoritmasının yerine geçebilecek bir çevreci alternatif sunar.

Proof of Stake kavramı ilk kez 2011 yılında Bitcointalk formunda Quantum Mechanic isimli bir kullanıcı tarafından önerilmiştir. Bu öneriye göre sıradaki blogu doğrulamak için  rastgele seçilmiş bir düğüm yeterli olacaktı. Böylece Bitcoin (BTC) tarafından da kullanılan Proof of Work algoritmasında harcanan aşırı enerjinin önüne geçilecek ve madencilik daha kolay hale gelecekti.

Proof of Stake Tarihi

Proof of Stake algoritması, kripto para dünyasına 2011 yılında Bitcointalk forumunda önerildi. Ardından, 2012 yılında blok zinciri geliştiricileri Sunny King ve Scott Nadal tarafından yayımlanan bir makalede sunulan Proof of Stake algoritması, Bitcoin madenciliği sırasında ortaya çıkan yüksek enerji tüketimi ve diğer sorunların üstesinden gelmeyi hedeflemiştir. İlk kez kullanılan Proof of Stake algoritmasına sahip olan kripto para birimi Peercoin olarak bilinir.

Zaman içinde, Proof of Stake algoritması hem gerektirdiği avantajlar hem de güvenlik yapısı nedeniyle Proof of Work algoritmasına tercih edilmeye başlanmıştır. En büyük kripto paralardan biri olan Ethereum (ETH) bile, 2022 yılında tamamlanan Merge güncellemesiyle Proof of Stake algoritmasına geçmiştir. Proof of Stake, yüksek işlem gücüne sahip fiziksel cihazları gerektirmediği için, blok zincirlerine çevre dostu bir yapı sunar.

Proof of Work Nasıl Çalışır?

PoS algoritması, PoW’a benzer yönler taşırken farklı bir yaklaşımla çalışır. Madencilik yerine, PoS’da doğrulayıcılar veya validator’lar adı verilen kullanıcılar işlem doğrulama rolünü üstlenir. Ağ üzerinde doğrulayıcı olmak için belirli bir miktarda coin (hisse) stake etmek gerekir.

Doğrulayıcılar, ağı denetler ve işlemleri onaylar. Ağa daha fazla coin stakeden doğrulayıcılar daha fazla seçilme olasılığına sahip olur. Bu sayede PoS, PoW’un %51 saldırısı riskinden korunmaya yardımcı olur. PoS, teknik ekipman gereksinimini azaltır ve sermaye odaklıdır. Blok zincirlerde doğrulayıcılar ve adaylar olarak iki farklı katılımcı tipi bulunur. Doğrulayıcılar işlem onaylama işlevini yerine getirirken adaylar, güvenilir doğrulayıcıları seçip ağın güvenliğini sağlar.

Proof of Stake algoritması kullanan bir blok zinciri üzerinde genellikle iki şekilde coin stake edebilirsiniz:

1. Doğrulayıcı (Validator) Rolü: Doğrulayıcılar, blok zinciri üzerinde tam düğüm çalıştırarak görev yaparlar. Tam düğüm, bir blok zinciri ağındaki tüm işlemlerin kopyasını içerir. Proof of Work algoritması ile çalışan zincirlerdeki madencilerin rolünü üstlenirler. Validator’lar, blokları ekler ve işlemleri doğrularlar. Blok zinciri üzerindeki işlemler, sadece validator’ların onayını aldığında tamamlanır. Validator’lar, bir düğümü coin stake ederek kurduktan sonra ağda işlem onaylama yetkisini kazanabilirler.

2. Aday (Nominator) Rolü: Adaylar, tam düğüm kurmak yerine elindeki coinleri güvenilir doğrulayıcıları seçerek stake ederek ağın güvenliğini sağlarlar. Bu süreç, düğümün üzerindeki kilitli değeri artırmanın yanı sıra düğümün zincir üzerindeki söz hakkını artırır. Bu şekilde, düğüme stake edenler ve düğüm sahipleri daha fazla getiri elde edebilirler.

Proof of Stake’un Avantajları ve Dezavantajları

Proof of Stake, Proof of Work ile kıyaslandığında birçok avantaja sahiptir. Ancak, PoS algoritmasının bazı zayıf noktaları da bulunur. Örneğin, PoS algoritmasında lider doğrulayıcı seçimi, stake edilen coin sayısına dayalı olarak yapılır. Ancak sadece coin sayısının dikkate alınması, aynı doğrulayıcının daha fazla işlem ücreti toplamasına, zenginleşmesine ve daha fazla söz hakkına sahip olma olasılığının artmasına neden olabilir. Bu durum, ağın daha merkezi bir yapıya evrilmesine yol açabilir. Bir diğer zayıf nokta ise seçilen doğrulayıcının görevini zamanında yerine getirmemesi durumunda oluşacak aksamalardır. Tüm bu zayıflıklar ve sorunlar, Proof of Stake kavramını geliştiren projelerle çözülmeye devam eder. Bazı PoS projeleri, stake edilebilecek maksimum coin miktarını sınırlayabilir veya yedek doğrulayıcı seçimine izin verebilir.

Proof of Stake Coinleri

PoS mekanizması birçok kripto paranın temelini oluşturur. İlk PoS kripto para olan Peercoin’in yanı sıra Cardano, Solana ve Polkadot gibi projeler de PoS algoritmasını kullanır. Bu algoritma, PoW’a göre daha çevre dostu bir çözüm sunar ve ağ güvenliğini ve geliri bir araya getirir.

Proof of Work Tarihi

Proof of Work (PoW) terimi, 1993 yılında ilk kez tanımlandığında küresel çapta büyük bir etki yaratmıştır. Bu tarihten itibaren, proof of work kavramı sürekli olarak geliştirilmeye devam edilmiştir. Örneğin, 1999 yılında Adam Back, DoS saldırılarını ve e-posta istenmeyen iletilerini engelleme amacıyla Hashcash mekanizmasını geliştirmiştir. Bu mekanizma daha sonra, Bitcoin’in temel yapı taşlarından biri olacaktır. 2004 yılında ise Hal Finney, Hashcash mekanizmasını temel alarak Yeniden Kullanılabilir Proof of Work mekanizmasını icat etmiştir. Bu mekanizma sayesinde, ağ içerisinde sadece bir kez kullanılabilen ve çift harcamayı önleyen bir token oluşturulabilmiştir.

Bu mekanizma, kripto projeleri için büyük bir sorun olan çift harcama konseptini engellemektedir. Çift harcama, Ayşe’nin hesabında 10 Türk Lirası olduğu halde önce Mehmet’e ardından da Ali’ye aynı miktarda ödeme yapması durumunu ifade eder. Merkezi olmayan yapıların hesap kayıtlarını birçok kişi kontrol ettiği durumlarda, çift harcama büyük bir risk taşırken, merkezi yapılar böyle bir sorunla karşılaşmazlar.

2008 yılına gelindiğinde, Satoshi Nakamoto takma adıyla bilinen kişi veya kişiler tarafından Bitcoin beyaz kağıdı yayımlanmıştır. Bu beyaz kağıtta, hashcash ve proof of work konseptleri kullanılarak herkesin izinsiz bir şekilde katılabileceği, doğrulama ve çift harcama korumalarının merkezi olmayan bir yapıda nasıl sağlanacağı açıklanmıştır. Bu yapıya da Bitcoin blok zinciri adı verilmiştir.

Blok Zincir Teknolojisinde Proof of Work

Proof of Work (PoW), ilk kez Bitcoin’in geliştirilmesinde kullanılan fonksiyonel ve merkeziyetsiz bir konsensüs algoritmasıdır. Aynı zamanda, teorik olarak Sybil ataklarını önlemek için kullanılan bir mekanizmadır. Sybil atakları, bir kişinin birden fazla hesap veya düğüm kullanarak ağı manipüle etmeye çalışması durumudur. Kripto para dünyasında, bir kişinin bir blok zinciri üzerinde birden fazla düğüm kurarak ağı ele geçirme girişimini ifade eder. Bu tür saldırılar, blok zinciri düğümlerinin %51’ini ele geçirmeyi amaçlar. Eğer saldırgan bu oranı yakalarsa, blok üretimi ve iletimi kontrol altına alınabilir. Bu durumda saldırgan, blok zincirindeki geçmiş blokları dahi değiştirebilir, diğer kullanıcıların erişimini engelleyebilir ve fon kaybına neden olabilir. Bu tür saldırılara %51 Attack denir.

Proof of Work, blok zincirlerde Sybil ataklarını engellemek için kullanılır. Proof of Work algoritmasını uygulayan kişilere madenciler denir. Madenciler, blok zinciri dosyalarını indirip çalıştırmak için özel cihazlar kullanarak ağa katılırlar. Madenciler, kendi düğümlerini oluşturmanın yanı sıra madencilik havuzlarına katılarak da ağa destek olabilirler. Madencilerin cihazlarının işlem gücü, hash gücü olarak adlandırılır. Blok zincirine daha fazla cihaz bağlandığında, daha fazla hash gücü elde edilir ve ağ daha dirençli hale gelir.

Bu madencilik işlemi, ağın güvenliğini ve saldırılara karşı dirençli yapısını sağladığı için madencilere madencilik ödülü verilir. Proof of Work mekanizması, bu ödülün elde edilmesi için cihazların belirli problemleri çözmelerini gerektirir. Bulunan her çözüm, bir bloğun oluşturulmasını temsil eder. Bloğu bulan ve zincire ekleyen madenci, madencilik ödülünü kazanır. Bu teşvik mekanizması, madencilerin daha fazla cihaz alarak daha fazla ödül elde etmesine yol açar, bu da ağın güvenliğini artırır.

Proof of Work algoritmaları çeşitli türlerde dallara ayrılabilir. Farklı blok zincirleri, farklı Proof of Work algoritmalarını kullanabilir. Örneğin, Bitcoin SHA-256‘yı ve Litecoin Scrypt‘i kullanır. Bu algoritmaların kullanılmasına göre madencilik cihazları da değişebilir. Bitcoin için SHA-256 işlemci ile çalışırken, bazı PoW coinleri ekran kartı ile uyumludur.

Proof of Work Coinleri

Kripto para dünyasında Bitcoin ile kullanılmaya başlayan proof of work algoritması, ilk çıkan kripto paralarda yaygın kullanılan bir mekanizmadır. Dogecoin (DOGE), Litecoin (LTC) ve BitcoinCash (BCH) gibi birçok kripto para proof of work algoritması kullanmaktadır. Kripto para dünyasında proof of work algoritması kullanan coinler, proof of work coinleri olarak adlandırılır.

Bir ZK-rollup’ta, birden fazla işlem önceden belirlenmiş bir grup içinde toplanır ve sonrasında ana blok zincirine tek bir işlem olarak gönderilir. Bu tek işlem, işlemler grubunun geçerliliğini kanıtlayan kriptografik bir kanıt içerir ve işlemlerin detaylarını ifşa etmez. Bu kanıt, sıfır bilgi kanıtı teknikleriyle oluşturulur; bu teknik, bir ifadenin doğru olduğunu kanıtlarken herhangi bir ek bilgi paylaşmadan taraf değişimine imkan verir.

Gruplama ve sıkıştırma sayesinde elde edilen verimlilik, ZK-rollup’lar aracılığıyla blok zincirindeki işlem ücretlerini önemli ölçüde düşürebilir. Ayrıca, sıfır bilgi kanıtları tarafından desteklenen bu güvenlik mekanizması, ağdaki herhangi bir katılımcı tarafından doğrulanabilir. Bu durum, ZK-rollup’ların son derece güvenli ve kullanıcılar için yüksek düzeyde gizlilik sunabilen bir çözüm olduğu anlamına gelir.

Genel olarak, ZK-rollup’lar, kullanıcılar için yüksek güvenlik ve gizlilik sunarak blok zincirlerinin daha fazla işlem kapasitesine ulaşmalarına yardımcı olan yenilikçi ölçeklendirme çözümlerini temsil eder.

ZK Rolluplar Nasıl Çalışır?

Tüm ölçeklendirme çözümleri arasında, ZK Rollup’lar en güvenli olanlardan bir tanesidir. Bunlar, L1‘in güvenliğini tamamen matematiğe dayandırarak çalışır ve yüksek düşmanca ortamlarda işlev görmek için hayati öneme sahiptir. Diğer ölçeklendirme çözümleri ise ekonomik güvencelere veya üçüncü taraflara dayanır ve bu nedenle çok daha zayıf güvenlik özellikleri sunarlar. Zk rollups, temelde sıfır bilgi ispatı teknolojisini kullanmaktadır. Bu teknoloji sayesinde bilgi güvenliği ve anonimlik sağlayabilmekte ve daha hızlı işlem kanıtları oluşturabilmektedirler.

ZK Rollup’larda durum değişikliklerinin doğrulaması, geçerlilik kanıtının hesaplanması yoluyla yapılır: Eğer durum değişikliklerinden herhangi biri geçersizse, bir kanıt üretilemez ve bu da sırasıyla doğrulama yapacak varlığın geçersiz durum değişikliklerini dahil edemeyeceği anlamına gelir. Bu yüzden onlara doğrulayıcı değil sıralayıcı diyoruz: işlemleri doğrulamazlar – Ethereum akıllı sözleşmesi bunu yapar. Saf matematiğe dayanarak, onlara güvenmemiz veya hileleri izlememiz gerekmez, çünkü hiçbir şekilde hile yapamazlar.

ZK Rollupların Avantajları Nelerdir?

ZK-rollup’lar, blok zinciri ağlarının işlem kapasitesini artıran bir ölçeklendirme çözümüdür. Bu çözümün bazı avantajları vardır:

1. ZK-rollup’lar, işlemlerin gruplandırılması ve sıkıştırılması sayesinde blok zincirindeki işlem ücretlerini düşürebilir. Bu, kullanıcılar için daha ekonomik bir işlem yapma imkanı sağlar.

2. Sıfır bilgi kanıtlarıyla desteklenen ZK-rollup’lar, yüksek düzeyde güvenlik ve gizlilik sağlar. İşlemlerin detayları ifşa edilmez ve doğrulama herhangi bir katılımcı tarafından yapılabilir.

3. ZK-rollup’lar, diğer ölçeklendirme çözümlerine kıyasla matematiksel olarak daha güvenlidir. Güvenliği tamamen matematiksel temellere dayandığı için ağ yoğunluğunun yüksek olduğu durumlarda bile etkili bir şekilde çalışabilir.

ZK Rollup Kullanan Projeler

Günümüzde ZK Rollups teknoloji giderek daha fazla projenin kullanması ile popülerleşmektedir. Blok zincir ekosisteminde ZK Rollups teknolojisi kullanan bazı projeler şu şekildedir:

• Loopring
• Starkware
• zkSync
• Immutable
• dYdX

Rollup’lar, zincir dışı işlemleri bir araya getirmek ve bunları blok zincirine göndermek için blok zincirindeki akıllı sözleşmeye dayanır. İşlem blok zincirine gönderildikten sonra, blok zincirindeki diğer işlemlerle aynı şekilde işlenir. Rollup’lar temel olarak iki ana kategoriye ayrılmaktadır: Optimistic Rollup ve ZK-rollup.

Optimistic Rollup

Optimistic rollup‘lar rollup türlerinden daha basit olanıdır. Çoğu işlemin geçerli olacağı varsayımına dayanırlar ve bu nedenle herhangi bir ek doğrulama olmadan zincir dışı olarak işlenebilirler. Toplama operatörü, (sequencer) zincir dışı işlemleri gerçekleştirmek için kullanılan fonları elinde tutar ve kullanıcılar adına bunları çekebilir.

Bir anlaşmazlık ortaya çıkarsa, rollup geri alınabilir ve işlemler zincir üzerinde yeniden işlenebilir. Bu da en kötü senaryoda rollup kullanıcılarının yalnızca işlem için harcadıkları zaman ve ücretleri kaybedecekleri anlamına gelir. Opimistic rollup’ların uygulanması nispeten kolaydır, ancak rollup operatörünün ve geçerli işlemler gönderen kullanıcıların dürüstlüğüne bağlıdır.

ZK-Rollup

ZK-rollup‘lar, zincir dışı işlemlerin geçerliliğini doğrulamak için sıfır bilgi kanıtlarını (Zero-knowledge proof) kullanır. Sıfır bilgi kanıtları, işlemin tutarı veya ilgili taraflar gibi işlemle ilgili herhangi bir hassas bilgiyi ifşa etmeden bir işlemin geçerli olduğunu kanıtlamasına olanak tanır.

Bu da, ZK-rollup’ları Optimistic Rollup’lardan çok daha güvenli hale getirir, ancak aynı zamanda hesaplama açısından daha yoğundurlar. ZK-rollup’lar, tamamlanması biraz zaman alabilen bir kriptografik kurulum aşaması gerektirir ve daha sofistike programlama gerektirirler.

Rollup’ların Faydaları

Rollup’lar blockchain ekosistemine birçok çeşitli faydalar sunmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır:

Ölçeklenebilirlik: Rollup’lar blokzincirdeki işlem sayısını önemli ölçüde artırarak daha hızlı ve daha verimli işlemlere olanak sağlayabilir.

Maliyet Verimliliği: İşlemleri bir araya getirip, blok zincire tek bir işlem olarak göndererek, rollup’lar işlem ücretlerini önemli ölçüde azaltabilir.

Güvenlik: Rollup’lar son derece güvenli olacak şekilde tasarlanmıştır ve işlemlerin geçerliliğini sağlamak için kriptografik tekniklere dayanır.

Merkeziyetsizlik: Rollup’lar, temel blokzincir ağının merkeziyetsizliğini korurken işlemlerin zincir dışında işlenmesine olanak tanır.

Sonuç

Rollup’lar, ölçeklenebilirlik, maliyet verimliliği, güvenlik ve merkeziyetsizlik açısından önemli faydalar sunan ve blokzincirler için umut verici bir ölçeklendirme çözümüdür. Blokzincir teknolojisine olan talep arttıkça, rollup’ların Ethereum gibi blokzincir ağları için giderek daha popüler bir ölçeklendirme çözümü haline gelmesi muhtemeldir.

Layer-2’yi anlamak için öncelikle blockchain teknolojisindeki katman kavramını anlamamız gerekir. Basit bir ifadeyle katmanlama, bir blockchain ağının her birinin kendine özgü işlevi ve amacı olan farklı katmanlar halinde düzenlenmesi anlamına gelir. Bu katmanlar ana blok zincire bağlı bir şekilde çalışmaktadır. Ana blokzincirin olan Layer-1, mutabakat, madencilik ve işlem doğrulama gibi temel blok zinciri işlevlerini yönetmekten sorumludur.

Layer-1’in üzerinde, ana blok zincirinin üzerine inşa edilmiş ikincil bir katman olan Katman-2 yer alır. Layer-2, ağa daha fazla ölçeklenebilirlik, daha hızlı işlem süreleri ve daha düşük maliyetler gibi ek özellikler ve işlevler sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Layer-2 Çözümleri Nasıl Çalışır?

Layer-2 çözümleri oluşturmak için her birinin kendine özgü avantajları ve dezavantajları olan birkaç farklı yaklaşım vardır. En yaygın Layer-2 çözümlerinden bazıları şunlardır:

• Durum kanalları: Durum kanalları, kullanıcıların zincir içi işlemlere ihtiyaç duymadan doğrudan birbirleriyle işlem yapmalarına olanak tanıyan bir tür zincir dışı ölçeklendirme çözümüdür. Durum kanalları, iki taraf arasında geçici bir zincir dışı “kanal” oluşturarak çalışır ve bu da her bir işlemi blok zincirine yazmaya gerek kalmadan birden fazla işlem yapmalarına olanak tanır.

• Yan zincirler: Yan zincirler, ana blok zincirine iki yönlü bir peg aracılığıyla bağlanan bir tür ikincil blok zinciridir. Bu, kullanıcıların karmaşık hesaplamalar yapmak veya akıllı sözleşmeleri daha verimli bir şekilde yürütmek için kullanılabilecek varlıkları ana blok zinciri ile yan zincir arasında taşımasına olanak tanır.

• Plazma: Plasma, ana blok zincirini her biri işlemleri daha verimli bir şekilde işleyebilen daha küçük alt zincirlere bölmek için bir ağaç yapısı kullanan bir tür Layer-2 ölçeklendirme çözümüdür. Plasma, yüksek hızlı, düşük maliyetli dApp’ler ve diğer blok zinciri tabanlı uygulamalar oluşturmak için kullanılabilir.

• Rollup: Rollup’lar, yüksek ölçeklenebilirlik ve düşük işlem maliyetleri elde etmek için zincir içi ve zincir dışı işlemlerin bir kombinasyonunu kullanan bir tür Layer-2 ölçeklendirme çözümüdür. Rollup’lar, birden fazla işlemi tek bir zincir içi işlemde sıkıştırarak çalışır ve bu işlem daha sonra zincir dışında işlenir.

Layer-2’nin Faydaları

Blockchain teknolojisinde Layer-2 çözümlerini kullanmanın aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok önemli faydası vardır:

• Ölçeklenebilirlik: Layer-2 çözümleri, blok zinciri ağlarının ölçeklenebilirliğini artırmak için tasarlanmıştır ve temel Layer-1 protokolüne göre saniyede daha fazla işlem yapmalarına olanak tanır.
• Verimlilik: Layer-2 çözümleri, işlemlerin gerçekleştirilmesiyle ilgili süreyi ve maliyeti önemli ölçüde azaltabilir, bu da onları hem kullanıcılar hem de geliştiriciler için daha cazip hale getirir.
• Güvenlik: Layer-2 çözümleri ağ tıkanıklığı, işlem gecikmeleri ve diğer performans sorunları riskini azaltarak blok zinciri ağlarının genel güvenliğini artırabilir.
• İşlevsellik: Layer-2 çözümleri blok zinciri ağlarına akıllı sözleşmeler, merkezi olmayan borsalar ve diğer karmaşık dApp’ler için destek gibi yeni özellikler ve işlevler eklemek için kullanılabilir.

Sonuç

Katman-2 çözümleri, hem kullanıcılara hem de geliştiricilere çeşitli avantajlar sunduğu için blok zinciri endüstrisinde giderek daha popüler hale geliyor. Layer-2 çözümleri, blok zinciri ağlarının ölçeklenebilirliğini, verimliliğini ve güvenliğini artırarak blok zinciri teknolojisinin tüm potansiyelini ortaya çıkarmaya yardımcı olmakta ve onu daha geniş bir uygulama ve kullanım alanı için daha erişilebilir ve kullanışlı hale getirmektedir.

Katman-1 bir blockchain ağının temel katmanıdır. Yeni blokların oluşturulması ve doğrulanması, işlem onaylama ve düğümlerin blok zincirinin durumu üzerinde anlaşmasını sağlayan mutabakat mekanizması dahil olmak üzere blok zincirinin temel işlevlerini yönetmekten sorumludur. Katman-1 protokolü genellikle “temel katman” olarak adlandırılır çünkü üzerine inşa edilen diğer tüm katmanlar için temel oluşturur.

Layer-1 Nasıl Çalışır?

Özünde, Layer-1, işlemleri doğrulamak ve blok zincirinin bütünlüğünü korumak için birlikte çalışan merkezi olmayan bir düğüm ağıdır. Yeni işlemlerin eklenebilmesi için ağdaki her düğümün blok zincirinin durumu üzerinde hemfikir olması gerektiğinden, Layer-1 protokolü son derece güvenli ve saldırılara karşı dirençli olacak şekilde tasarlanmıştır.

Layer-1’in temel özelliklerinden biri, yeni blokların blok zincir üzerinde güvenliğini sağlayan mutabakat mekanizmasıdır.

En popüler mutabakat mekanizmaları arasında Proof of Work (PoW), Proof of Stake (PoS) ve Delegated Proof of Stake (DPoS) yer alır. Bu konsensüs mekanizmaları, düğümler dürüst davranmaya ve blok zincirinin bütünlüğünü korumaya teşvik edildiği için ağın güvenli ve saldırılara karşı dirençli kalmasını sağlar.

Popüler Layer-1 Coinleri

Layer-1 olarak çalışan, her biri kendine özgü özelliklere ve işlevselliğe sahip birkaç popüler blok zinciri ağı vardır. En popüler Layer-1 blok zinciri ağlarından bazıları şunlardır:

• Bitcoin: Bitcoin, Layer-1 olarak çalışan dünyanın ilk ve en tanınmış kripto para birimidir. Bitcoin, işlemleri doğrulamak ve blok zincirine yeni bloklar eklemek için Proof of Work konsensüs mekanizmasını kullanır.
• Ethereum: Ethereum, geliştiricilerin merkezi olmayan uygulamalar (dApps) ve akıllı sözleşmeler oluşturmasını sağlayan merkezi olmayan bir blok zinciri platformudur. Ethereum, Layer-1 olarak çalışır ve işlemleri doğrulamak için Proof of Stake konsensüs mekanizmasını kullanır.
• BSC (Binance Smart Chain): Binance Smart Chain, Ethereum Sanal Makinesi (EVM) ile son derece uyumlu olacak şekilde tasarlanmış bir blockchain ağıdır. Binance Smart Chain, Layer-1 olarak çalışır ve işlemleri doğrulamak için Proof of Stake mutabakat mekanizmasını kullanır.
• Cardano: Cardano, yüksek oranda ölçeklenebilir ve güvenli olacak şekilde tasarlanmış bir blok zinciri ağıdır. Cardano, Layer-1 olarak çalışır ve işlemleri doğrulamak için Ouroboros konsensüs mekanizmasını kullanır.

Layer-1’in Faydaları

Blockchain teknolojisinde Layer-1 kullanmanın birçok önemli faydası vardır:

• Merkeziyetsizlik: Layer-1 blok zincir ağları son derece merkeziyetsizdir, yani ağ üzerinde tek bir varlık veya otoritenin kontrolü yoktur. Bu da onları daha güvenli ve saldırılara karşı dirençli hale getirir.
• Güvenlik: Katman-1 blockchain ağları, ağın bütünlüğünü sağlamak için sağlam mutabakat mekanizmaları ve kriptografik protokoller kullandıklarından son derece güvenlidir.
• Şeffaflık: Katman-1 blok zincir ağları şeffaftır, çünkü tüm işlemler ve bloklar herkes tarafından görülebilir ve herkes tarafından denetlenebilir.
• İşlevsellik: Layer-1 blockchain ağları çok çeşitli merkezi olmayan uygulamalar ve akıllı sözleşmeler oluşturmak için kullanılabilir, bu da onları çok yönlü ve kullanışlı hale getirir.

Sonuç

Layer-1, bir blok zincir ağının temel katmanıdır ve konsensüs, madencilik ve işlem doğrulama gibi temel blok zincir işlevlerini yönetmekten sorumludur. Layer-1’in güvenli, merkezi olmayan ve işlevsel özellikleri, blok zincir teknolojisinin yaygınlaşmasına ve farklı sektörlerde kullanılmasına katkı sağlar. Katman-1 olarak çalışan popüler blok zinciri ağları, kripto para birimleri ve merkezi olmayan finans (DeFi) projeleri gibi birçok alanda çeşitli fırsatlar sunar.